Har bir odam inson huquqlari masalasini BMTning e'tiboriga havola qilishi mumkin va dunyo bo'ylab har yili minglab odamlar buni amalga oshiradilar. Xalqaro inson huquqlari shartnomalarida ko'rsatilgan huquqlar buzilishining qurboniga aylangan shaxslarga yakka tartibda shikoyat qilishning tartib-qoidalari mavjud. Shikoyatchilar BMTga huquqlari buzilganligi to'g'risida o'zlarining da'volarini “asosiy” deb hisoblanadigon to'qqizta inson huquqlari shartnomalaridan O'zbekiston Respublikasi tomonidan ratifikatsiya qilingan oltitasida taqdim etishlari mumkin. Ushbu oltita shartnomalarda quyidagi masalalar ko'rib chiqilgan:
1) Fuqaroviy va siyosiy huquqlar to'g'risidagi xalqaro paktda belgilangan fuqaroviy va siyosiy huquqlar;
2) qiynoqlarga solishga va muomalada bo'lish va jazolashning boshqa shavqatsiz, g'ayriinsoniy yoki qadr-qimmatni tahqirlovchi turlariga qarshi konventsiyada belgilangan qiynoqqa solish va shavqatsiz, g'ayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsitadigan muomala yoki jazo;
3) Irqiy kamsitilishning barcha shakllarini tugatish to'g'risidagi xalqaro konventsiya tomonidan belgilangan irqiy kamsitish;
4) Xotin-qizlarni kamsitishning barcha shakllariga barham berish to'g'risidagi konventsiya tomonidan belgilangan gender kamsitish;
5) Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar to'g'risidagi xalqaro pakt va uning fakul`tativ bayonnomasi bilan belgilangan iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar.
6) Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiya va uning fakul`tativ bayonnomalarida ko'rsatilgan bolaning huquqlari.
Shikoyat mexanizmlari mutaxassis bo'lmagan oddiy odamlar foydalanishi uchun mo'ljallangan. Muayyan shartnoma bo'yicha shikoyat qilish uchun sizga huquqshunoz bo'lishingiz yoki hatto huquqiy va texnik shartlarni bilishingiz shart emas.
Shuni ta'kidlash kerakki, shikoyatga qo'yiladigan talablardan biri jabrlanuvchining barcha ichki huquqni muhofaza qiluvchi vositalardan rad javobini olgan bo'lishligi lozim.